अपंग माजी सैनिकांना दळणवळण उपकरणे खरेदीसाठी आर्थिक सहाय्य योजना 2026: असा करा अर्ज!

देशाच्या रक्षणासाठी आपल्या प्राणांची बाजी लावणाऱ्या माजी सैनिकांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणे हे आपले कर्तव्य आहे. सेवेदरम्यान किंवा निवृत्तीनंतर अपंगत्व आलेल्या (Disabled Ex-Servicemen) माजी सैनिकांना पुन्हा सन्मानाने आणि स्वावलंबीपणे जगता यावे, यासाठी सरकारतर्फे 'दळणवळण उपकरणे (Mobility Equipment) खरेदी करण्यासाठी आर्थिक सहाय्य' दिले जाते.

या योजनेअंतर्गत, ५०% किंवा त्यापेक्षा जास्त अपंगत्व असलेल्या माजी सैनिकांना मॉडिफाईड स्कूटर, बॅटरीवर चालणारी व्हीलचेअर किंवा इतर दळणवळणाची साधने खरेदी करण्यासाठी १,००,००० रुपयांपर्यंतचे अनुदान दिले जाते. जाणून घेऊया या योजनेची संपूर्ण माहिती.

📌 योजनेचे थोडक्यात विहंगावलोकन (Key Highlights)

✅ पात्रता निकष (Eligibility Criteria)

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

• माजी सैनिक दर्जा: अर्जदार हा भारतीय सशस्त्र दलाचा माजी सैनिक (ESM) असावा.

• अपंगत्वाची टक्केवारी: सैनिकाचे अपंगत्व ५०% किंवा त्यापेक्षा जास्त असणे अनिवार्य आहे.

• निवृत्तीनंतरचे अपंगत्व: ही योजना प्रामुख्याने अशा सैनिकांसाठी आहे ज्यांना निवृत्तीनंतर अपंगत्व आले आहे किंवा ज्यांना सेवेतील अपंगत्वासाठी इतर लष्करी विभागाकडून (उदा. AG's Branch) लाभ मिळालेला नाही.

• कालावधी: एकदा लाभ घेतल्यावर, पुढील १० वर्षांनंतरच पुन्हा नवीन उपकरणासाठी अर्ज करता येतो.

• शिफारस: संबंधित जिल्हा सैनिक कल्याण बोर्डाची (ZSB) शिफारस असणे आवश्यक आहे.

💰 योजनेचे फायदे (Benefits)

1. आर्थिक मदत: मॉडिफाईड स्कूटर किंवा व्हीलचेअर खरेदी करण्यासाठी १ लाख रुपयांपर्यंत प्रत्यक्ष खर्च किंवा अनुदान दिले जाते.

2. स्वावलंबन: शारीरिक हालचालींवर मर्यादा आलेल्या सैनिकांना स्वतःची कामे स्वतः करण्यासाठी हे साधन उपयुक्त ठरते.

3. पुनरावृत्ती लाभ: उपकरणाचे आयुष्य १० वर्षे मानले जाते, त्यामुळे १० वर्षांनंतर सैनिक पुन्हा नवीन साधनासाठी अर्ज करू शकतात.

📄 आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)

अर्ज करताना खालील कागदपत्रांची पूर्तता करा:

• ✅ डिस्चार्ज बुकची प्रत (Discharge Book Copy) - सर्व पानांसह.

• ✅ माजी सैनिक ओळखपत्र (ESM Identity Card).

• ✅ अपंगत्व प्रमाणपत्र (Disability Certificate) - सशस्त्र दल वैद्यकीय प्राधिकरणाने दिलेले.

• ✅ खरेदी करायच्या उपकरणाचे कोटेशन - अधिकृत डीलरकडून घेतलेले स्कूटर/व्हीलचेअरचे दरपत्रक.

• ✅ बँक पासबुक प्रत / रद्द केलेला धनादेश (Cancelled Cheque) - (केवळ PNB किंवा SBI खाते प्राधान्याने).

• ✅ हमीपत्र (Undertaking) - की इतर कोणत्याही सरकारी विभागाकडून असा लाभ घेतलेला नाही.

📝 अर्ज करण्याची प्रक्रिया (Application Process)

ऑनलाईन पद्धत (Online Step-by-Step):

1. सर्वप्रथम केंद्रीय सैनिक बोर्डाच्या ksb.gov.in या पोर्टलवर जा.

2. 'Apply Online' पर्यायावर क्लिक करून नोंदणी (Registration) करा.

3. 'Welfare Schemes' अंतर्गत 'Financial Assistance for Mobility Equipment' ही योजना निवडा.

4. अर्जामध्ये सर्व वैयक्तिक आणि लष्करी सेवेचा तपशील भरा.

5. वरील सर्व कागदपत्रे स्कॅन करून अपलोड करा.

6. अर्ज सबमिट केल्यानंतर त्याची प्रिंट काढून ठेवा.

ऑफलाईन पद्धत (Offline):

• तुम्ही तुमच्या जवळच्या जिल्हा सैनिक कल्याण कार्यालयात (Zila Sainik Board) जाऊन विहित नमुन्यातील अर्ज मिळवू शकता.

• अर्ज भरून सोबत कागदपत्रे जोडून ती कार्यालयात जमा करावीत.

🗓️ महत्त्वाच्या तारखा (Important Dates)

ही योजना वर्षभर सुरू असते, परंतु आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस निधी उपलब्धतेनुसार प्रक्रियेला वेळ लागू शकतो.

टीप: शक्यतो उपकरण खरेदी करण्यापूर्वी किंवा खरेदी केल्यावर लगेच ६ महिन्यांच्या आत अर्ज सादर करावा.

🔗 महत्त्वाच्या लिंक्स (Important Links)

• अधिकृत वेबसाईट: येथे क्लिक करा

• ऑनलाईन अर्ज लिंक: Apply Here

• योजनेची सविस्तर माहिती (PDF): Download Notification

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

१. मला ४०% अपंगत्व आहे, मी अर्ज करू शकतो का?

नाही, या विशिष्ट योजनेसाठी किमान ५०% अपंगत्व असणे आवश्यक आहे.

२. मी आधीच स्कूटर खरेदी केली आहे, आता पैसे मिळतील का?

हो, खरेदी केल्याच्या पुराव्यासह (बिल आणि फोटो) तुम्ही जिल्हा सैनिक बोर्डाकडे प्रतिपूर्तीसाठी (Reimbursement) अर्ज करू शकता.

३. ही योजना कोणत्या राज्यासाठी आहे?

ही केंद्र सरकारची (KSB) योजना असल्याने संपूर्ण भारतातील माजी सैनिकांसाठी लागू आहे. महाराष्ट्रातील माजी सैनिक त्यांच्या जिल्ह्याच्या 'जिल्हा सैनिक कल्याण कार्यालयात' संपर्क साधू शकतात.

माजी सैनिकांसाठी ही माहिती अत्यंत महत्त्वाची आहे. तुमच्या ओळखीच्या कोणत्याही अपंग माजी सैनिकाला ही माहिती शेअर करून त्यांना स्वावलंबी होण्यास मदत करा!