गरिमा गृह योजना २०२६: तृतीयपंथी व्यक्तींसाठी मोफत निवास आणि सन्मानाचे जीवन!

आजच्या काळात तृतीयपंथी (Transgender) समुदायाला समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी सरकार विविध पावले उचलत आहे. कौटुंबिक नकार किंवा सामाजिक भेदभावामुळे अनेक तृतीयपंथी व्यक्तींकडे राहण्यासाठी हक्काचे घर नसते. अशा व्यक्तींना आधार देण्यासाठी भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाने 'गरिमा गृह' (Garima Greh) ही अत्यंत महत्त्वाची योजना सुरू केली आहे.

या लेखात आपण गरिमा गृह योजना २०२६, त्याची पात्रता, फायदे आणि अर्ज कसा करावा, याबद्दलची संपूर्ण माहिती पाहणार आहोत.

योजनेची ठळक वैशिष्ट्ये (Key Highlights)

गरिमा गृह म्हणजे काय? (What is Garima Greh?)

गरिमा गृह हे तृतीयपंथी व्यक्तींसाठी सुरक्षित आश्रयस्थान (Shelter Home) आहे. 'SMILE' या व्यापक योजनेचा हा एक भाग आहे. ज्या तृतीयपंथी व्यक्तींकडे घर नाही किंवा ज्यांना कुटुंबाने घराबाहेर काढले आहे, त्यांना येथे राहण्याची आणि सन्मानाने जगण्याची संधी मिळते. २०२६ च्या ताज्या अपडेटनुसार, भारत सरकारने आणखी नवीन जिल्ह्यांमध्ये ही केंद्रे सुरू करण्यास मान्यता दिली आहे.

पात्रता निकष (Eligibility Criteria)

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराने खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

• समुदाय: अर्जदार तृतीयपंथी (Transgender) असणे अनिवार्य आहे.

• वय: वय १८ वर्षांपेक्षा जास्त असावे (प्रामुख्याने १८ ते ६० वयोगटातील व्यक्तींना प्राधान्य).

• ओळखपत्र: नॅशनल पोर्टलवर नोंदणीकृत 'ट्रान्सजेंडर प्रमाणपत्र' (Identity Certificate) असणे आवश्यक.

• आर्थिक स्थिती: ज्यांच्याकडे उत्पन्नाचे साधन नाही किंवा जे दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) आहेत, त्यांना प्राधान्य दिले जाते.

• इतर: अर्जदार कोणत्याही प्रकारच्या बेकायदेशीर कृत्यात किंवा अमली पदार्थांच्या व्यवसायात गुंतलेला नसावा.

मिळणारे फायदे (Benefits)

गरिमा गृहामध्ये राहणाऱ्या व्यक्तींना खालील सुविधा पूर्णपणे मोफत पुरवल्या जातात:

1. सुरक्षित निवास: राहण्यासाठी स्वच्छ खोल्या आणि डोर्मिटरीची सोय.

2. पौष्टिक आहार: दिवसातून तीन वेळा दर्जेदार भोजन.

3. वैद्यकीय सुविधा: दरमहा आरोग्य तपासणी आणि तातडीच्या उपचारांसाठी मदत.

4. कौशल्य विकास (Skill Training): पीएम-दक्ष (PM-DAKSH) योजनेअंतर्गत शिवणकाम, संगणक, हस्तकला इत्यादींचे प्रशिक्षण.

5. मानसोपचार समुपदेशन: मानसिक तणाव दूर करण्यासाठी तज्ञ समुपदेशकांची मदत.

6. सरकारी योजनांची लिंक: आधार कार्ड, पॅन कार्ड आणि आयुष्मान भारत TG Plus (५ लाख रुपयांपर्यंतचा विमा) काढण्यासाठी मदत.

आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)

• ट्रान्सजेंडर प्रमाणपत्र/आयडी कार्ड (नॅशनल पोर्टलवरून मिळालेले).

• आधार कार्ड.

• पासपोर्ट आकाराचे फोटो.

• उत्पन्नाचा दाखला (उपलब्ध असल्यास).

• वैद्यकीय अहवाल (काही केंद्रांवर आवश्यक).

अर्ज प्रक्रिया (How to Apply)

गरिमा गृहात प्रवेश मिळवण्यासाठी दोन पद्धती आहेत:

१. ऑनलाइन नोंदणी (Online Registration):

• सर्वप्रथम National Portal for Transgender Persons वर जा.

• तुमचे प्रोफाईल तयार करा आणि 'Garima Greh' विभागावर क्लिक करा.

• तुमच्या जवळच्या गरिमा गृहाची यादी पहा आणि तिथे ऑनलाइन अर्ज सबमिट करा.

२. ऑफलाइन पद्धत (Offline Visit):

• तुम्ही थेट तुमच्या शहरातील किंवा जवळच्या गरिमा गृहाला भेट देऊ शकता.

• तिथे असलेल्या प्रोजेक्ट मॅनेजरकडून 'प्रवेश अर्ज' (Admission Form) आणि 'प्रतिज्ञापत्र' (Affidavit) भरून द्यावे लागेल.

महत्त्वाच्या लिंक्स (Important Links)

• अधिकृत पोर्टल: येथे क्लिक करा

• ट्रान्सजेंडर प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करा: क्लिक करा

• गरिमा गृह यादी (State-wise): येथे पहा

• मदतीसाठी हेल्पलाईन क्रमांक: 14427 किंवा 14416 (Tele-MANAS)

सतत विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

१. गरिमा गृहात राहण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात का?

नाही, ही सुविधा पूर्णपणे मोफत आहे. भोजन, निवास आणि औषधे सरकारमार्फत मोफत दिली जातात.

२. मी किती काळ येथे राहू शकतो?

सामान्यतः एका व्यक्तीला सुरुवातीला काही महिने किंवा वर्षभरासाठी प्रवेश दिला जातो. व्यक्ती स्वावलंबी होईपर्यंत किंवा प्रशिक्षणाचा कालावधी संपेपर्यंत तिथे राहता येते.

३. महाराष्ट्रात गरिमा गृहे कोठे आहेत?

महाराष्ट्रात प्रामुख्याने मुंबई आणि पुणे या शहरांमध्ये गरिमा गृहे कार्यरत आहेत. नवीन केंद्र स्थापन करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे.

४. येथे आरोग्य विम्याचा लाभ मिळतो का?

हो, गरिमा गृहाच्या माध्यमातून रहिवाशांना 'आयुष्मान भारत TG Plus' कार्ड मिळवून दिले जाते, ज्यामध्ये ५ लाख रुपयांपर्यंतचे उपचार मोफत मिळतात.

ताज्या सरकारी नोकऱ्या आणि योजनांच्या माहितीसाठी jobmahiti.com ला दररोज भेट द्या!