विमुक्त जाती आणि भटक्या जमाती (VJNT) मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती योजना 2026: असा करा अर्ज आणि मिळवा पूर्ण लाभ!

महाराष्ट्र शासनाच्या इतर मागास बहुजन कल्याण विभागामार्फत विमुक्त जाती आणि भटक्या जमाती (VJNT) प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची योजना राबवली जाते, ती म्हणजे 'मॅट्रिकनंतरची शिष्यवृत्ती' (Post-Matric Scholarship for VJNT Students).

दहावी पूर्ण केल्यानंतर उच्च शिक्षण घेणाऱ्या आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना वरदान ठरत आहे. या ब्लॉगमध्ये आम्ही तुम्हाला 2026 मधील या योजनेचे नवीन नियम, पात्रता आणि अर्ज करण्याची प्रक्रिया सविस्तर सांगणार आहोत.

ठळक वैशिष्ट्ये (Key Highlights Table)

पात्रता निकष (Eligibility Criteria)

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे:

• जात प्रवर्ग: अर्जदार विद्यार्थी हा विमुक्त जाती (VJ) किंवा भटक्या जमाती (NT-A, B, C, D) मधील असावा.

• रहिवासी: विद्यार्थी महाराष्ट्राचा मूळ रहिवासी असावा.

• शैक्षणिक पात्रता: विद्यार्थी १० वी नंतरच्या (इयत्ता ११ वी ते पदव्युत्तर/Ph.D.) मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमात शिकत असावा.

• उत्पन्न मर्यादा: पालकांचे वार्षिक उत्पन्न १,५०,००० रुपयांपेक्षा कमी असावे.

• उपस्थिती: चालू शैक्षणिक वर्षात किमान ७५% उपस्थिती अनिवार्य आहे.

• कुटुंबातील मर्यादा: कुटुंबातील जास्तीत जास्त २ मुले या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात (मुलींच्या संख्येवर मर्यादा नाही).

• इतर अटी: व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी प्रवेश हा 'CAP Round' द्वारे झालेला असावा.

योजनेचे फायदे (Benefits)

विद्यार्थ्यांना खालीलप्रमाणे आर्थिक सहाय्य थेट बँक खात्यात (DBT द्वारे) मिळते:

1. शिक्षण शुल्क आणि परीक्षा शुल्क: सरकारद्वारे मंजूर केलेल्या दराप्रमाणे १००% शुल्क प्रतिपूर्ती.

2. निर्वाह भत्ता (Maintenance Allowance): अभ्यासक्रमाच्या गटानुसार दरमहा भत्ता दिला जातो.

   • वसतिगृहात राहणारे विद्यार्थी: ₹१५० ते ₹४२५ प्रति महिना.

   • दिवसा शाळेत जाणारे (Day Scholars): ₹९० ते ₹१९० प्रति महिना.

   • टीप: व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी हा भत्ता जास्त असू शकतो.

आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)

अर्ज भरताना खालील कागदपत्रांच्या स्कॅन कॉपी जवळ ठेवा:

• [1] जातीचा दाखला (सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेला).

• [2] जात वैधता प्रमाणपत्र (Professional कोर्सेससाठी अनिवार्य).

• [3] उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदार कार्यालयाचा, चालू वर्षाचा).

• [4] डोमिसाईल प्रमाणपत्र (अधिवास प्रमाणपत्र).

• [5] मागील वर्षाची गुणपत्रिका (Marksheet).

• [6] कॉलेज बोनाफाईड सर्टिफिकेट आणि फी पावती.

• [7] आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असलेले).

• [8] रेशन कार्डची प्रत.

• [9] गॅप सर्टिफिकेट (शिक्षणामध्ये खंड असल्यास).

अर्ज करण्याची प्रक्रिया (Application Process)

तुम्ही तुमचा अर्ज MahaDBT पोर्टलवर ऑनलाईन पद्धतीने भरू शकता:

1. नोंदणी: सर्वप्रथम MahaDBT पोर्टल वर जाऊन 'New Applicant Registration' करा.

2. लॉगिन: युजरनेम आणि पासवर्ड वापरून लॉगिन करा.

3. प्रोफाईल पूर्ण करा: तुमची वैयक्तिक माहिती, पत्ता, जात आणि शैक्षणिक माहिती भरा.

4. योजना निवडा: 'VJNT, OBC and SBC Welfare Department' विभागांतर्गत 'Post-Matric Scholarship to VJNT Students' ही योजना निवडा.

5. कागदपत्रे अपलोड करा: सर्व आवश्यक कागदपत्रे स्पष्ट स्वरूपात अपलोड करा.

6. अर्ज सादर करा: माहितीची पडताळणी करून अर्ज सबमिट करा आणि अर्जाची प्रिंट काढून ठेवा.

महत्त्वाच्या लिंक्स (Important Links)

• ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी: येथे क्लिक करा

• अधिकृत वेबसाईट: VJNT Welfare Department

महत्त्वाचे अपडेट्स (Latest Updates - 2026)

• अंतिम मुदत: शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ साठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख ३१ मार्च २०२६ आहे.

• नूतनीकरण (Renewal): ज्या विद्यार्थ्यांनी आधी अर्ज केला आहे, त्यांनी पुढच्या वर्गासाठी 'Renewal Application' करणे बंधनकारक आहे, अन्यथा पुढील हप्ता मिळणार नाही.

सतत विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

१. ही शिष्यवृत्ती खाजगी कॉलेजात शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मिळते का?

हो, जर तुमचे कॉलेज आणि कोर्स महाराष्ट्र शासनाद्वारे मान्यताप्राप्त असतील, तर तुम्हाला लाभ मिळेल.

२. पालकांचे उत्पन्न १.५ लाखांपेक्षा जास्त असल्यास काय करावे?

उत्पन्न १.५ लाख ते ८ लाख रुपयांच्या दरम्यान असल्यास तुम्ही 'शिक्षण शुल्क आणि परीक्षा शुल्क प्रतिपूर्ती' (Freeship) योजनेसाठी अर्ज करू शकता, परंतु निर्वाह भत्ता मिळणार नाही.

३. आधार बँक लिंक असणे का गरजेचे आहे?

कारण शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट आधार संलग्न (Aadhaar Seeded) बँक खात्यात जमा होते.

तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली? कमेंटमध्ये नक्की सांगा आणि गरजू विद्यार्थी मित्रांपर्यंत हा ब्लॉग शेअर करा!